- Ey insanlar, Kur'ân'ı okuyunuz ve ondakileri iyi öğreniniz, içindekilerle de amel ediniz. Ancak bu şekilde Kur'ân ehli olabilirsiniz. Allah'a isyan ettiği sürece hak sa-hibine hakkı verilmez. Dikkat edin, kişi doğruyu söyleyince rızkına mâni olunmaz ve bir cezâ ile cezalandırılmaz.

Yine dikkat ediniz. Allah'ın beni idareci tâyin eylediği şeylerde doğruyu, kurtuluşu 3 yolda buluyorum. Emâneti yerine getirmek, kuvvetliden hakkı almak, Allah'ın indirdiğiyle de hükmetmek. Bir malın helâlliğini, temizliğini de 3 şeyde bulurum. Haklı yoldan kazanmak, haklıya veril. mek, kötülüklerini önlemek. Dikkat buyurun, sizlerin mallarını harcamada tıpkı yetimin malını idare eden gibiyim. Zengin olursam elimi sürmem, fakir olursam, haklı olarak bir ölçü dâhilinde, bedevînin çölde hayvanını yemlediği gibi, yerim. Vergiler alırım. (Hz. Ömer)
S:330

Yukarıdaki 7 şartın mevcut olduğu anlaşılırsa, bu şahsın hâkimliğe tâyini doğrudur. Şartlar da ya bizzat, ya imtihanla, ya da araştırma ile öğrenilebilir. Resûlullah (s.a.v), Hz. Ali'yi Ye-men'e hâkim tâyin ederken imtihan etmemiştir. Zira Ali'nin du-rumunu biliyordu. Fakat hükmederken nasıl harekette buluna-cağını tenbih etmiştir. Şöyle ki:

"İki hasım huzûruna geldiğinde ikisini de dinlemedik-çe hükmetme." Hz. Ali dedi ki:

'Bu tavsiyeden sonra hüküm vermede güçlük çekmedim."(1) Peygamber (s.a.v), Muaz'ı, Yemen tarafına Vâli tâyin ederken imtihan etmiştir.