Bilince işaret eden bütün tavırları sergiliyorlar, ama hiçbir şeyin bilincinde değiller, çünkü bir bilince sahip olduklarının farkında değiller.

Uyuyan herkes çocukluğuna döner. Belki de bu yüzden, yani uyurken yaşadığımızın bilincinde olmadığımız için, kimseye kötülük de yapamayız.

...bir ölü gördüğümde, ölümü bir gidiş anına benzetirim. Ceset ise, üzerimizden çıkardığımız giysileri hatırlatır. İçimizden biri çekip gitmiş, hem de o benzersiz, biricik giysisini yanına almadan.

Sanat bizi eskimiş, resmî putlardan olduğu gibi, gene alelade birer put olan yüce gönüllülükten ve toplumsal meselelerden de kurtarır.

Yazgının damgasını yemiş duygusal dünyamın karanlık köşelerinde, istemesem de bunların hepsi benliğimin bir parçasıdır.

Ana bağrının en derin yerinden kopup gelen, küçücük bir yüze kondurulan öpücüklere kadar sızan o sevgiden nasiplenmiş olaydım, bugün acaba nasıl bir insan olurdum?

Kimileri dünyayı yönetir, kimileri de yönetilen o dünyanın ta kendisidir.

Hissettiklerimle manzaralar çiziyorum ben. Duyularımı tatil ediyorum. Üzüntülerini bastırmak için nakış işleyen, hayat denen şey var olduğu için örgü ören kadınları çok iyi anlıyorum.

Her şey ilgimi çeker, ama hiçbir şey beni avucunda tutamaz. Durmaksızın düş kurarak, yapılmadık iş bırakmam; karşımda konuşan kişinin yüzündeki mimikleri en ince ayrıntısına kadar yakalarım, cümlelerindeki milimetrik sapmaları fark ederim.

Alıntı (Sayfa: 96 – İnsanlar Arasında)
Şiir: İnsanlar Arasında (devam)

Asırlar var hep uzaktan gördüm insanları
Hep uzaktan geçtiler
Bitmez tükenmez ömür kervanları.
Yol boyunca genç, ihtiyar dökülerek,
Yalvardılar, ağladılar, avundular, sevindiler.
Görünmez kementlerle sürülen atlar gibi
Hep uzaktan idare ettim onları...
Onlar şahlandılar ben dizgini kastım

🎯 Tanrı'nın insanları uzaktan yönetmesi ve aslında onları hiç anlamamış olması. Derin bir ironi.

Alıntı (Sayfa: 95 – İnsanlar Arasında)
Şiir: İnsanlar Arasında (devam)

Adımı fazla değiştirmedim
Patraslı Zeus, bilmem kimin oğlu
Olimpos kariyesinden
Mesleğim filozof, pedagog, yaşım elli beş
Azad edilmiş bir esirim, biraz da parti
Kavgaları yüzünden siyasî bir mülteci
Egin şehrine geldim bir iş tutmak için...

Nasıl beğendiniz mi?
Geçerken yolda bizim mabedin kapısından baktım
Katıldım doğrusu gülmekten, hele kendi heykelim!

🎯 Bir tanrının insan olmak için kimlik değiştirmesi ve kendi heykeline gülmesi. Tanpınar'ın en mizahi anlatımı.

Alıntı (Sayfa: 94 – İnsanlar Arasında)
Şiir: İnsanlar Arasında (devam)

En büyük saadeti Hera'yı
Hiddetten tepinir görmektir Olemp bahçelerinde.
Bir de aldatılmış kocaları evlerinde
Şakakları avuçlarına gömülü
Seyretmek, bakarken şaşkın şaşkın
Karısının bir güneş gibi parlayan karnına...
Bu çok fena şey, bir tanrı geçtiği yerde
Daima iz bırakır...
Hani yok mu, şöyle sizler gibi
Gizli hiçbir şey yapamayız!

🎯 Tanrıların bile dedikodudan, aldatılmış kocalardan ve kıskançlıktan nasibini alması. Evrensel bir mizah.

Alıntı (Sayfa: 93 – İnsanlar Arasında)
Şiir: İnsanlar Arasında (devam)

Kaç defa indik onunla böyle
Gece yarılarında insanlar arasına!
Hırsızlar, katiller, menfalarından izinsiz
Dönenler gibi gölge adımlarla dolaştık!
Kaç kapıyı kırdık kaç çiti aştık!
Neler yapmadık, neler!
Çapkın! Aşka yardımdan öyle hoşlanır ki
Bir meslek seçse idi insanlar içinde
Muhakkak sağdıç olurdu!

🎯 Tanrı Hermes'in insanlar arasında dolaşması. Mizahi bir dille anlatılan tanrısal maceralar.

Alıntı (Sayfa: 92 – İnsanlar Arasında)
Şiir: İnsanlar Arasında (devam)

Doğrusu şu ki bütün marifetleriniz
Kötü huylarınızla beraber bizde de var.
Peki vazgeçtim, zaten korkutmak için
Gelmemiştim aranıza!

Karım Hera, kardeşlerim, çocuklarım, yeğenlerim
Ve hepsi onlar gibi bir tanrı olan bütün sevdiklerim
Hiçbiri bilmiyor bu işi, hepsi habersiz
İçlerinde yalnız Hermes'e açtım meseleyi
O benim eski dostumdur, sır yoldaşım

🎯 Tanrıların bile insanlardan farklı olmadığı, hatta aynı kusurları taşıdığı fikri. Alaycı ve düşündürücü.

Alıntı (Sayfa: 91 – İnsanlar Arasında)
Şiir: İnsanlar Arasında (devam)

Daha başka şeyler de gösterebilirim.
—Gittikçe artan sesler, çığlıklar—

Vaktimiz var... Mesela bir yıldırım...
Şöyle her şeyi devirip geçen
Bir fil sürüsü! Küçük bir tufan
Korkmayın! N'oldunuz öyle...
Başka istediğiniz varsa
Hazırım, bir tanrı marifetini kıskanmaz
Hatta hoşuna bile gider ara sıra
Hayran etmek insanları kendi iktidarına!

🎯 Tanrı'nın gücünü gösterme isteği ve insanların korkusu. Mizah ve eleştiri bir arada.