Harvard Üniversitesi Psikoloji Profesörü Jill M. Goldstein liderliğinde bir grup bilim insanı,MRI tekniğini kullandıkları bir çalışmada kadınlarda beynin frontal korteks adını verdiğimiz, ileri düzey bilişsel işlevlerden (karar verme, planlama gibi) sorumlu olan kısmının ve ayrıca limbik sistem olarak adlandırdığımız beyin bölgesinde yer alan bazı kısımların örneğinin hipokampus'un erkeklerde olduğundan daha büyük olduğunu buldu. Öte yandan erkeklerde de parietal korteks
adını verdiğimiz, görsel-uzamsal algılamadan sorumlu bölge ile badem şeklindeki, amigdala adını verdiğimiz, duygusal (örneğin tehlike karşısındaki) tepkimizi belirleyen bölgenin kadınlardakine göre daha büyük olduğunu buldular.

nöronlar beynin en önemli hücreleri olarak kabul görseler de onların normal işlevlerini yerine getirebilmeleri için glial hücrelere ihtiyaçları var. Glia kelimesi aslında yapışkan anlamına geliyor. Glial hücreler sinir hücrelerini bir arada tutarlar ve sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmeleri için gerekli olan çok sayıda molekül üretirler.

Yapılan çalışmalar insan beyninin kalp atışlarını hızlandırmak için kullandığı neurotransmitterin farklı bir molekül
olan noradrenalin (veya norepinefrin) olduğunu gösterecekti.

İspanyol sanatçı ve sinirbilimci Santiago Rambo y Cajal, sinir hücrelerinin diğer vücut hücreleri gibi birbirlerine dokunmadıklarını ve aralarında sinaps adını verdiğimiz boşlukların olduğunu belgeleyecekti. Keşiflerinden dolayı Golgi ve Rambo y Cajal 1 906 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü 'nü paylaştılar.

Miyelin tabakasının tahrip olmasıyla sonuçlanan hastalıklarda sinir hücreleri
arasındaki iletişim zayıfladığı için beyin ile vücudun farklı kısımları arasındaki bağlantı da zayıflar. Bunun sonucu olarak görme ve işitme bozuklukları veya kaybı, el veya ayaklarda halsizlik veya uyuşma, hafıza kaybı ve konuşma güçlüğü gibi bilişsel işlevlerde anormallikler, hareketlerin kontrolünde güçlükler gibi hastadan hastaya değişen çok sayıda semptomlar ortaya çıkar.

Korteks beynimizin en gelişmiş bölümüdür
ve çoğunlukla sinir hücrelerinden oluşur. Düşünce, karar verme, konuşma, gelecek için planlar yapma gibi türümüze özgü olan ve bizi diğer hayvanlardan ayıran işlevlerimizin gerçekleştiği yer olduğu için korteks "düşünen beyin " olarak da adlandırılır.

Beynin dış tabakası "korteks" adını verdiğimiz, yaklaşık 4-6 mm kalınlığında, bütün beyni bir ağaç kabuğunun ağacın gövdesini sardığı gibi saran bir yapıdan oluşur ("korteks" ağaç kabuğu anlamı taşıyan Latince bir kelimedir) .

Sol yarı küre dil ve konuşma için önemlidir. Aynı zamanda, matematik ve mantık geliştirme yetileri için de önemlidir. Sağ yarı küre
ise genelde yaratıcı beyin olarak kabul edilir çünkü resim, müzik ve yazma yetenekleri sağ yarı küre tarafından idare edilir. Bazı
i nsanlarda sağ, diğerlerinde ise sol yarı küre daha baskın gibidir. l3u nedenle örneğin beynin sol küresini daha aktif olarak kullananların
iyi bir bilim insanı, muhasebeci veya bilgisayar programcısı olacağına, sağ beynini daha çok kullananların ise sanatçı veya müzisyen olacağına, yeni şeylerin tasarlanmasında ve geliştirilmesinde yetenekli olacağına inanılır. Bununla birlikte çoğu insan, beyninin her iki yarı küresini de etkin bir şekilde kullanır

Serebrum beynin en büyük bölümü olmakla birlikte beyni oluşturan iki ayrı bölümü daha vardır. Beynin ikinci önemli bölümü serebrumun altında, kafatasının tabanında ve boynumuzun hemen üstünde yer alan beyinciktir (serebellum). Beyincik beynin arka kısmında
yer alır ve fiziki görünüşü bakımından karnabahan andırır. Beynin üçüncü kısmı ise serebrum ve beyincikten aşağı doğru inen
ve beynimizi vücudumuzun geri kalanına bağlayan "beyin sapı"dır.

Damasio, " Brainvox" adı verilen bir teknik kullanarak insan beyninin yüksek çözünürlüklü
manyetik rezonans taramalarla (güçlü bir manyetik alan içinde yüksek frekanslı radyo dalgaları kullanılarak iç organların
görüntülenmesi tekniği) elde edilen fotoğraflarını bilgisayarda bir araya getirip beynin üç boyutlu görüntüsünü elde ediyordu.
Bu tekniği kullanarak demir çubuğun Gage'in beyninin hangi bölgesini parçaladığını bulabileceğini düşünüyordu.

Cari Wernicke de ( 1 848-1 905) dil ve konuşma
konusuna ilgi duyuyordu. Özellikle Broca'nın bulgularını yayımlamasından sonra beyin rahatsızlıklarının dil yetisi ve konuşma
üzerindeki etkilerini araştırmaya başladı. Bu çalışmaları sırasında Wernicke dil ve konuşma bozukluklarının hepsinin sadece Broca
alanında meydana gelen lezyonlardan kaynaklanmadığını gözlemledi.
Yine sol beyin küresinde ama Broca alanından daha gerideki bir bölgede (tıpta posterior superior temporal gyrus adı verilen
bölge) meydana gelen lezyonların konuşulan dili anlamayı ve anlamlı cümleler kurabilmeyi engellediğini buldu.

Gage vakasının meydana geldiği sıralarda Fransız bir doktor olan Pierre Paul Broca konuşma problemi olan hastalar üzerinde
araştırma yapıyor ve bu anormalliğin nedenlerini belirlemeye çalışıyordu. Beyinde dil yetisini kontrol eden bir bölgenin var olduğunu ve bu bölgenin hastalık nedeniyle zedelenmesi sonucunda konuşmanın olumsuz yönde etkileneceğini kanıtlamış olacaktı. Broca'nın bulduğu bu bölgeye günümüzde " Broca alanı ",
bu bölge ve civarındaki sinirlerde oluşan lezyon sonucu konuşma kabiliyetinin kaybolmasına da " Broca afazisi " deniyor.

Beynin akıl ve duyguların merkezi olduğunu ilk ileri süren kişi Franz Joseph Gali ( 1 758- 1 828) adında Avusturyalı bir doktor oldu. Gali, 1 800'lü yılların başlarında kafatasının şekline bakarak beynin kişiliği, zihinsel ve ahlaki gelişimi belirleyebileceğini öne sürüyordu ve hatta beynin hangi kısımlarının hangi özellikleri
kontrol ettiğini gösteren diyagramlar bile çizdi. Gali 'in kafatası bilimi anlamına gelen "kraniyoloji" yöntemi daha sonra onun takipçilerinden Johan Spurzheim tarafından "frenoloji" (zihin çalışmaları) olarak adlandırıldı

Eski Yunan 'da, ölü bile olsa insan vücuduna dokunulması uzun bir süre kanunlarla yasaklanmıştı. Bir doktor olan Herophilus
(MÖ 335-280) bu yasaktan kurtulmak için ülkesini terk edip Mısır'a göç etmişti. Herophilus anatomi biliminin babası sayılıyor. Herophilus
beyin üzerinde de detaylı çalışmalar yaptı. Hatta sinirlerin bir kısmının beyne gittiğini, bir kısmının beyinden geldiğini, bir kısım
sinirlerin hareketleri kontrol ettiğini, bir diğer kısmının ise mesajlar gönderdiğini öne sürdü .

Trepenasyonun kökü Yunancada delik, delgi veya burgu anlamına gelen trypanon kelimesinden geliyor. Tecrübeli büyücü-hekimler
tarafından gerçekleştirildiği düşünülen trepanasyon operasyonlarının Neolitik hatta Mezolitik çağlardan beri uygulandığı tahmin ediliyor. Bilinen en eski trepanasyon örneği, İsrail 'de Mont Carmel Mağarası'nda bulunmuş ve Mezolitik Dönem'e (M 1 2 .000-1 1 .000) aittir. Anadolu 'da bulunan en eski trepanasyon
örneği ise Erken Neolitik Dönem'e ait ve Aksaray'ın 25 km güney doğusunda yer alan Aşıklı Höyük'te yapılan kazılar sonucu
keşfedilmiştir

Mısırlılar kadavraların beyinlerini çıkardıkları esnada beyinle tanışırken Anadolu’nun da dahil olduğu, dünyanın pek çok bölgesindeki
insanlar beyin hakkındaki ilk bilgilere bizzat beyne açtıkları fiziksel pencereler aracılığıyla ulaşıyordu. Bunu baş ağrılarını gidermek, epilepsiye çare bulmak, mental hastalıkları tedavi etmek ve hatta kafatası içinde yuva kurmuş kötü ruhları defetmek amacıyla yapıyorlardı. Trepanasyon adı verilen bu yöntemde, hastaların kafatasına çapı birkaç santimetreye ulaşan yuvarlak veya değişik boyutlarda dört köşe delikler açılarak tedavi
amaçlanıyordu .

Eski Mısır' da vücudun en önemli organının beyin değil kalp olduğuna inanılıyordu. Onlara göre kalp iyilik ve kötülüklerin de kaynağıydı. Bu nedenle ölen birisinin kalbi kuş tüyü ile tartılır ve kişinin iyilik ve kötülüğünün derecesi belirlenmeye çalışılırdı.

“Beyin" kelimesineyse ilk kez MÖ 1500'lü
yıllara ait olduğu tahmin edilen ve "Edwin Smith'in Ameliyat Papirüsü” adıyla bilinen eski bir Mısır yazıtında rastlıyoruz.